Het decembergevoel

Recent werd ik door een organisatie gevraagd een studiedag te verzorgen. Alle directeuren van een onderwijsstichting denken een dag samen na over visie, maar daarbij mag het decembergevoel niet uit het oog verloren worden

Het decembergevoel. Ik kreeg er meteen beelden bij. Glühwein, dennengeur, cadeautjes, cava, hoofdpijn door de combinatie van de parfums van mijn familieleden. Ook: glitterpanties. Kalkoen. Aardappelkroketten.
Ik vermoed dat de opdrachtgever andere beelden aan zich voorbij ziet trekken bij ‘het decembergevoel’ dan ik. En dat komt omdat ik een Vlaamse ben. En hij een rasechte ‘ollander van boven de rivieren.
Ik ben hier nu al lang genoeg om een aantal verschillen opgemerkt te hebben, en ik deel die dan ook graag. Culturele verrijking.
Wat vast bij het Nederlandse decembergevoel hoort, en voor Vlamingen wat minder belangrijk is, is Sinterklaas. Ik verbaas me hier er werkelijk over dat mensen aankondigen zich op te blazen op een kinderfeest om de kleur van roetveegpiet. Maar er zijn meer verschillen. Toen ik aan de Radboud Universiteit ging werken, werd ik ingewijd in de kunst van de Sinterklaas gedichten en surprises. Als je dat niet kent en nog nooit gedaan hebt, kan het aanleiding zijn voor wekenlange slapeloze nachten en op het moment zelf klotsende oksels. Tot mijn grote verbazing ontdekte ik ook dat er websites bestaan met prefab gedichten én websites waarmee je rijmwoorden voor het Sinterklaas gedicht kan maken. Sinterklaas komt hier ook echt bij de kinderen langs. Er wordt aangebeld of een verklede oom komt op bezoek. In Vlaanderen is de Sint meer sneaky. Of gemakzuchtig. Hij stuurt zijn Pieten (de roetveegversie natuurlijk) ‘s nachts door de schoorsteen, waar de kindjes hoopvol hun schoentjes hebben gezet, gevuld met een biertje voor Piet, een wortel voor het Paard en een brief voor de Sint. Ook het lekkers dat de Sint brengt verschilt. In Vlaanderen is de speculaas anders gekruid dan in Nederland. Speculaas komt als een grote pop. En chocolade als figuren, in mijn familie van uitstekende kwaliteit (supermarkt?! Ik dacht het niet). En er is marsepein, vaak in de vorm van fruit. Geen pepernoot en chocoladeletters te bekennen.

In december is er ook Kerst natuurlijk. Toen ik voor het eerst een kerstpakket kreeg, was dat een leuke verrassing. Al vrij snel werd dat wegbezuinigd aan de universiteit. In de organisatie waar ik later werkte kreeg ik eens een stol en ook een keer een knalroze cake. Vlamingen kijken daar vreemd van op. Daar is een receptie meer gebruikelijk en wordt er ook stevig gedronken. Geen karnemelk voor ons.

Nieuwjaar tenslotte brengt hier oliebollen, die er in Vlaanderen enkel zijn als de kermis staat. Die koop je dan ook niet per stuk, maar in een puntzak en met vijftien tegelijkertijd.
Een mooie traditie in Vlaanderen die ik in Nederland helaas nog niet heb mogen terugzien, is de nieuwjaarsbrief. Op 1 januari zoeken families elkaar op en lezen kindertjes een nieuwjaarsbrief voor hun peter en meter. Dat zorgt voor enige logistieke stress, want traditioneel is de peetvader van het eerste kind de vader van de vader, en de meter is dan de moeder van de moeder. Bij kind 2 zijn de vader van de moeder en de moeder van de vader aan de beurt. Vanaf kind 3 kan je freewheelen en werd er meestal gekozen voor broers en zussen van de ouders van het kind. En in deze moderne tijden durven mensen wel eens vrienden aan te duiden. Wat dus betekent (uitgaand van drie kinderen) dat je op 1 januari in het ergste geval op 6 plekken moet zijn.
Een nieuwjaarsbrief is een op school gemaakte brief, netjes geschreven op een speciaal daarvoor gemaakte dubbele kaart, met vooraan een wintermotiefje en aan de binnenkant lijntjes. In rijmvorm worden de wensen voor de peter en meter voor het nieuwe jaar geschreven én voorgelezen. Bij kleuters zorgt dat voor de nodige training omdat ze hun brief uit het hoofd opzeggen. Oefenen geblazen. De brief eindigt standaard met de naam van het kind (voorafgegaan door ‘je kleine kapoen’), de datum en de plek.
Ik besluit in nieuwjaarsbriefstijl:

Een stevige portie geluk, dat helpt voor alle mensen.
En dat is nu precies wat ik jullie vandaag wil wensen!
Plus elkaar graag zien, veel lachen en geen gemor.
Jullie zullen het zien, met 2020 komt het dan wel snor!

Dikke zoen van jullie kapoen

Hade

Haarlem, 1 januari 2020

Vier keer per jaar schrijf ik voor de wijkkrant een stukje over mijn ervaringen als Vlaamse in Nederland. Bovenstaande tekst schreef ik voor het winternummer. De rubriek heet; Hade in de Heiliglanden. Want die mooie naam draagt onze wijk!
Meer lezen? Geef je e-mailadres door!


Bezig met verwerken …
Gelukt! Je staat op de lijst.

Geef een reactie